- SUROWICA -

Wykorzystywana do badań serologicznych, PCR, HPLC i biochemicznych. Podczas przetrzymywania krwi pełnej stopniowo dochodzi do rozpadu erytrocytów, znacznie szybciej zachodzi to w temperaturach poniżej 40C (przemrożenie spowoduje całkowitą hemolizę) oraz powyżej 250C. Do dłuższego transportu najlepiej odseparować jak najszybciej surowicę od skrzepu, (zwłaszcza dla badań biochemicznych) z przeniesieniem jej do oddzielnych probówek, najlepiej typu Eppendorf.

  • Surowica do badań serologicznych, PCR : we współczesnych technikach serologicznych bez znaczenia jest nieznaczna hemoliza. Nie wpływa ona na wynik końcowego badania. Jednak całkowita hemoliza zniekształca wyniki a nawet uniemożliwia przeprowadzenie badania. Trzeba to brać pod uwagę podczas przygotowywania próbek do transportu (chłodziwo nie może być zamrożone lub powinno być odizolowane od bezpośredniego kontaktu z krwią). Do badań serologicznych można (nawet zaleca się) przesyłanie surowicy. Podczas krótkiego transportu (czas i temperatura) nie ma potrzeby szczególnego zabezpieczania krwi pełnej.

  • Przygotowanie surowicy : oddzielenie surowicy od skrzepu można wykonać w każdych warunkach bez konieczności posiadania wirówki czy pipet. Po pobraniu krwi pozostawia się ja na 3-4 godziny w temperaturze pokojowej. W tym czasie dojdzie do wydzielenia się surowicy. Wystarczy zlać ją (odpipetować, odciągnąć strzykawką) do innej probówki (np. Eppendorf), zamrozić, wysłać.

  • Do badań biochemicznych : surowica nie może mieć nawet śladów hemolizy. Jeżeli to możliwe - krew po pobraniu należy w ciągu 6 godzin dostarczyć do laboratorium – najlepiej schłodzoną (~ 70C) ale w żadnym przypadku zamrożoną. Jeżeli nie, należy pozyskać surowicę.

  • Przygotowanie surowicy do badań biochemicznych : krew po pobraniu pozostawić na 2-3 godziny w temperaturze pokojowej. Po tym – odwirować ~ 1000 rpm przez 10 minut. Surowicę należy odciągnąć pipetą lub strzykawką i przenieść do innej probówki (najlepiej typu Eppendorf), zamrozić, wysłać.

*Jeżeli brak wirówki – krew pozostawić w temperaturze pokojowej na 3-4 godziny. Po wyrzepieniu ostrożnie odciągnąć surowicę pipetą lub strzykawką.

UWAGA : surowicę odciąga się pipetą lub strzykawką, NIE ZLEWAĆ – podczas zlewania pewna część erytrocytów, białych dostaje się do surowicy i podczas mrożenia dochodzi do ich lizy.

Stosowane techniki pozwalają przeprowadzić kilka badań posiadając 10 μl surowicy (mniej niż pół kropli). Niemniej dobrze jest jeżeli objętość surowicy będzie większa - około 0,5 ml. Pozwoli to na jej zachowanie a z drugiej strony przy niewielkich objętościach surowicy, może dojść do odparowania i zagęszczenia próbki. Nadto niektóre techniki serologiczne (AGP, HI, aglutynacja płytowa) wymagają większych objętości (do 100 μl).

Surowica jest dobrą a niekiedy niezastąpioną próbką do badań mikotoksykologicznych. Jednak do jednej analizy w technikach HPLC wymagane jest co najmniej 3 ml surowicy. Zwykle sporządza się pulowanie (łączenie) surowic. Prosimy jednak o nadsyłanie ich oddzielnie, w laboratorium przeprowadzimy to dokładniej. W przypadku oznaczania witamin wystarcza 500 μl surowicy.

Surowice do transportu można mrozić (w tej postaci przechowywać nawet dłużej niż 1 rok). W przesyłkach stosować można zamrożone chłodziwo.

przewodnik” do pobierania, przechowywania i transportu próbek krwi i surowicy

Lp.

Rodzaj badania

Uwagi

1

ALT, AST, LDH, GGTP

Surowica lub osocze z heparyną, EDTA, bez hemolizy, 3 dni 2-8 0C

2

GLDH, CK

Surowica bez hemolizy, 2 dni 2-80C

3

ACPT. Fosfataza kwaśna

Surowica , świeża oddzielona od skrzepu w ciągu 2 godz. (7 dni z buforem octanowym w 2-80C).

4

Fosfataza alkaliczna-ALP

Surowica lub osocze z heparyną, EDTA, bez hemolizy.

5

Białko całkowite

Surowica lub osocze z heparyną, EDTA.

6

Glukoza

Surowica , osocze, mocz. Krew na kwas trójchlorooctowy.

7

Bilirubina całkowita

Surowica bez hemolizy !! 6 godz. chronić przed światłem, osocze z EDTA lub heparyną.

8

Kwas moczowy

Surowica , osocze, mocz.

9

Mocznik

Surowica , osocze z EDTA, mocz

10

Kreatynina

Surowica . 24 godz. w 2-80C. osocze z EDTA lub heparyną, mocz

11

Na, K

surowica, osocze z heparyną.

12

Chlorki

Surowica, osocze z heparyną, płyny ustrojowe lub mocz. Trwałe.

13

Magnez

Surowica , osocze (heparyna) – bez śladów hemolizy, mocz,

14

Miedź

Surowica lub osocze na heparynę. Bez hemolizy.

15

Wapń, amylaza, lipaza

Surowica lub osocze (heparyna), mocz

16

Żelazo, TIBC, BHB (ciała ketonowe)

Surowica lub osocze z heparyną.

17

Fosfor

Surowica bez hemolizy oddzielona jak najszybciej od erytrocytów. 1 tydzień w 2-80C.osocze z heparyną, mocz.

18

Cynk

Surowica lub osocze z heparyną (!!), Bez hemolizy. Mocz., nasienie.

19

Albuminy, Cholesterol całkowity (TGL, HDL, LDL)

Surowica , osocze z EDTA, heparyną

20

Selen (GPX)

Krew pełna na EDTA dostarczona w ciągu 4 h.

21

białka ostrej fazy (CRP)

surowica.

22

TAS

surowica, osocze z heparyną. 36 h w 40C, 14 dni w -200C.

23

WKT (kwasy tłuszczowe)

surowica lub osocze po 12 h od karmienia. Stabilność przez 04 tyg w -200C., 02 h w 100C.

24

hormony (LH, FSH, TSH, kortyzol, estrogeny, progesteron, T3, T4, testosteron, prolaktyna)

surowica.

25

Morfologia krwi

Krew pełna EDTA.

26

Mocz, 10 oznaczeń biochemicznych + osad

Mocz ; pH, glukoza, białko, bilirubina, ciężar właśc., keton, azotyny, urobilinogen, krew.